الشيخ المنتظري

596

درسهايى از نهج البلاغه ( فارسي )

سهوب بيدها و اخاديدها » خداوند آبهاى چشمه ها را در آن دشتهاى وسيع لم يزرع و نهرهاى شكافته شده متفرّق كرده است . آرام سازىِ زمين به وسيله كوهها « وَعَدَلَ حَرَكَاتِهَا بِالرّاسِياتِ مِنْ جَلامِيدِهَا ، وَذَواتِ الشَّنَاخِيبِ الشُّمِّ مِنْ صَيَاخِيدِهَا » ( و حركتهاى زمين را به سبب كوههاى ثابت كه از قطعه هاى سنگ عظيم فراهم آمده و به وسيله صاحبان قلّه هاى مرتفع تعديل نمود . ) « و عدل حركاتها بالرّاسيات من جلاميدها » ; « عَدَلَ » از مادّه « تعديل » است و « عَدَّلَ » هم خوانده شده ، هر دو به يك معناست . « ها » در كلمه « حركاتها » به زمين برمى گردد . « راسيات » به معناى كوههاى ثابت است . « جلاميد » جمع « جلمود » به معناى صخره هاى بزرگ است . يعنى خداوند حركتهاى زمين را به وسيله كوههاى بزرگ و ثابتى كه از صخره هاى بزرگ و قلّه هاى مرتفع ساخته شده تعديل فرموده است . اين جمله به خوبى مىفهماند يكى از فوايد كوهها اين است كه زمين را از حركتهاى ويرانگر كنترل مىكند ، و اگر كوه در زمين نبود حركتهاى زمين منظّم نبود و در نتيجه سكونت بشر در آن غير ممكن بود . « و ذوات الشّناخيب الشّمّ من صياخيدها » ; باز مقصود كوههاست . « ذوات » جمع « ذات » به معناى صاحب ، و از نظر تركيبِ عبارت عطف به « الرّاسيات » است . « شناخيب » جمع « شنخوب » به معناى قلّه است . « شُمّ » جمع « اَشّم » به معناى مرتفع و بلند است ، « شناخيب الشّمّ » به معناى قلّه هاى مرتفع و خيلى بلند است . « صياخيد » جمع « صيخود » به معناى سنگهاى سخت است . معناى اين دو جمله نزديك به هم است ، يعنى خداوند حركتهاى زمين را به وسيله كوههايى كه از صخره هاى بزرگ درست شده ، و به وسيله صاحبان قلّه هاى مرتفع خيلى بلندى كه از سنگهاى سخت درست شده ، تعديل فرموده است .